Κάλεσμα

Προβολή κειμένου

Η Ψυχή στην Δουλειά: Από την Αλλοτρίωση στην Αυτονομία

Φράνκο «Μπίφο» Μπεράρντι[1]

Ευχαριστώ για την πρόσκληση σας αυτή να συζητήσουμε νέα μονοπάτια έρευνας, τη χαοτική τάξη της υποκειμενοποίησης. Το βιβλίο μου «Η Ψυχή στη Δουλειά: Από την Αλλοτρίωση στην Αυτονομία» είναι μία ιστορία της ριζοσπαστικής σκέψης από την δεκαετία του 60 μέχρι το τέλος του 20ου αιώνα, αναφορικά με την υποκειμενοποίηση στο εργατιστικό, νεομαρξιστικό πλαίσιο και τον αστερισμό της δουλειάς των Ντελέζ και Γκουατταρί – την σχέση μεταξύ της γαλλικής και της ιταλικής εμπειρίας του νεομαρξισμού, ώστε να ξανασκεφτούμε την διαδικασία της υποκειμενοποίησης στη μεταβιομηχανική κοινωνία. Ελπίζω να παράσχω νέα εννοιολογικά όπλα και να κατανοήσω αυτό το νέο πλαίσιο της υποκειμενοποίησης υπό την επισφαλοποίηση. Για να γίνει αυτό προτείνω να ξαναδιαβάσουμε τον Μποντριγιάρ -συγγραφέα της διαδικασίας της επισφαλοποίησης- ο οποίος έχει σχεδόν εγκληματοποιηθεί, κυρίως από τους φίλους μου στην Autonomia[2]. Αλλά πρέπει να προσπεράσουμε παλιές φιλοσοφικές διαμάχες μεταξύ του Φουκώ και του Μποντριγιάρ. Επαναπροτείνω τον Μποντριγιάρ ως έναν στοχαστή της κατάθλιψης, από τη στιγμή που η Μαρξιστική αλλοτρίωση έχει αντικατασταθεί από την ψυχοπαθολογία, την απώλεια του εαυτού, στο νέο πλαίσιο της επισφαλούς εργασίας. Αυτό αποτελεί μία σύγκρουση για την ψυχή.

Πρέπει να δεχτούμε το γεγονός ότι στον 21ο αιώνα είμαστε εντελώς εντός αυτού του νέου πλαισίου – όπως προέβλεψαν ο Ντελέζ και ο Γκουατταρί. Η επισφαλοποίηση είναι η νέα βάση της υποκειμενοποίησης που διαλύει και καταστρέφει οποιαδήποτε υπόσχεση ενός προοδευτικού μέλλοντος. Ως εκ τούτου, το θέμα της υποκειμενοποίησης πρέπει να επανεξεταστεί μετά από την αποτυχία της διακήρυξης: «Ναι, μπορούμε!». Το σλόγκαν του Ομπάμα ήταν μια διακήρυξη της κατάσχεσης οποιουδήποτε προοδευτικού μέλλοντος, ένα φροϋδικό ολίσθημα. Είναι το τέλος οποιασδήποτε πιθανότητας ανθρώπινης αλλαγής πραγματοποιημένο μέσα από την υποκειμενοποίηση. Αλλά τώρα θέλω να μιλήσω για κάτι άλλο. Είμαι Ιταλός, αλλά θα ήθελα να μιλήσω για την υποκειμενοποίηση μέσα από τα μάτια ενός Μεξικανού, να μιλήσω για το Μπαρόκ και την σχέση του με τον σημειοκαπιταλισμό (τον καπιταλισμό των σημείων και των σημειωτικών αγαθών). Και για να μπορέσω να εξηγήσω αυτήν την νέα υποκειμενικότητα πρέπει να συζητήσουμε για την πρόσφατη μετάλλαξη στο Κεφάλαιο.

 

Η Φορντική εποχή, η οποία καθορίστηκε από την μηχανική παραγωγή, έχει εξελιχθεί σε μία άυλη παραγωγή που στηρίζεται στη διανοητική ικανότητα των εργατών να παράγουν κοινωνικά, που με την σειρά της διαλύει τη μαθηματική μέτρηση του εργατικού χρόνου και αξίας. Ζούμε τώρα στο «βασίλειο της αναποφασιστικότητας» όπως θα μπορούσε να πει ο Μποντριγιάρ, πραγματοποιημένου από αυτή την διάλυση της σύνδεσης μεταξύ εργατικού χρόνου και αξίας. Η πραγματική και αληθινή φύση του Κεφαλαίου έχει στερηθεί από την υλική θεμελίωση της αξίας. Συνακόλουθα, η βία (καταναγκασμός) είναι τότε το μόνο πράγμα που μπορεί να καθορίσει την αξία της εργασίας. Η γλωσσολογική φύση του Κεφαλαίου είναι πλέον βίαιη. Ο Κριστιάν Μαρράτσι είναι άξιος λόγου απ’ αυτήν την άποψη, γιατί εξηγεί την ουσιώδη φύση της καπιταλιστικής παραγωγής (δηλ. του σημειοκεφαλαίου), στο οποίο οι κοινωνικές σχέσεις είναι μόνο γλωσσολογικού εκτοπίσματος (η γλώσσα δεν είναι η αλήθεια, εφευρίσκει, ψεύδεται, εκτοπίζει όπως σημειώνει ο Ουμπέρτο Έκο). Η γλώσσα δημιουργεί μία πολλαπλότητα νοήματος στο πεδίο της ανταλλαγής.

Οπότε επιστρέφοντας στο ερώτημα του Μπαρόκ: όλοι αποδεχόμαστε την Προτεσταντική ρήξη στην ιστορία της νεωτερικότητας και του Κεφαλαίου και την οικεία σχέση του με την μπουρζουαζία ως τάξη. Αλλά πρέπει να κάνουμε την εξής ερώτηση: υπάρχει η μπουρζουαζία ακόμα ως τάξη; Αυτή η άρχουσα Προτεσταντική τάξη της πόλης που είναι εδαφική στο χαρακτήρα, που έχει συναισθηματική σχέση με την εργασία και το πράγμα, μία σχέση ηγεμονικής ιδιοκτησιακής κυριότητας. Κι όμως, τα πάντα στον σύγχρονο καπιταλισμό αλλάζουν από την σκοπιά της εργασίας, από την άποψη ότι δεν είναι πλέον υπό την κατοχή της ιδιοκτησιακής μπουρζουαζίας. Ο καπιταλισμός χαρακτηρίζεται πλέον από την ικανότητα να αφαιρεί και να αλλάζει την θέση της ανταλλαγής (της θέση της μη-θέσης ή της αποεδαφικοποίησης). Μια διαδικασία επισφαλοποίησης βασισμένη στο κέρδος η οποία έχει καταστρέψει την μπουρζουαζία ως τάξη.

Ωστόσο αν κοιτάξουμε στο Μεξικό θα εντοπίσουμε δύο ρεύματα νεωτερικότητας (στην πραγματικότητα δεν υπάρχει μετανεωτερικότητα). Αρχικά, έχουμε το αστικό προτεσταντικό σκέλος της ιδιοκτησιακής νεωτερικότητας βασισμένο γύρω από την εργασία/χρόνο/αξία. Ωστόσο, ο Μεξικανός φιλόσοφος Μπολιβάρ Ετσεβερία αναγνωρίζει ένα δεύτερο ρεύμα, μια Μπαρόκ κουλτούρα της νεωτερικότητας (για την οποία έγραψε τόσο εύγλωττα ο Ντελέζ με αναφορά στον Λάιμπνιτς). Γι’ αυτό πρέπει να σταματήσετε να διαβάζετε Σπινόζα και να διαβάσετε Λάιμπνιτς αντ’ αυτού! Ο Λάιμπνιτς είναι ένας περισσότερο σκοτεινός και παρανοϊκός συγγραφέας, αλλά γράφει επίσης για τον πολλαπλασιασμό των κόσμων και τον πολλαπλασιασμό της παραγωγικής συνοχής. Ο Λάιμπνιτς είναι ο κατάλληλος στοχαστής της ανασυνδιασμένης φάσης του καπιταλισμόυ, ως εκ τούτου είναι ουσιώδης για την κατανόηση της μετάλλαξης του καπιταλισμού (κάτω από την οποία η εργασία παρουσιάζεται ως μία ατελείωτη σπατάλη βιώσιμου χρόνου). Το Κεφάλαιο σήμερα έχει την δυνατότητα να παράγει άπειρα κομμάτια χρόνου μέσα στην παραγωγική εργάσιμη μέρα. Αυτό κάνει τον Λάιμπνιτς τον στοχαστή της ανασυνδιασμένης μηχανής.

 

Στιγμιαία γυρνώντας στην Ιταλία, αν κοιτάξουμε τον ιταλικό αγώνα μεταξύ γλώσσας και Κεφαλαίου, πρέπει να καταλάβουμε ότι η εμπειρία του Φασισμού δεν ήταν μόνο μία εμπειρία παθολογικής εγκληματικότητας, αλλά επίσης μία βαθειά κατανόηση του δεύτερου ρεύματος της Μπαρόκ νεωτερικότητας εγγεγραμμένης μέσα στον καπιταλισμό (παραδειγματοποιημένης από τον Κούρτσιο Μαλαπάρτε, ο οποίος ανατρέπει τον αντιδραστικό χαρακτήρα του μπαρόκ σε μία προοδευτική δύναμη στο βιβλίο του «Leaving Europe»). Εδώ βλέπουμε ότι το Μπαρόκ παράγει πολλαπλασιασμό, ένα άπειρο σημείων μοναδικής εξαγγελίας στην γλώσσα, το οποίο διαγράφει κάθε πιθανότητα Αλήθειας (δηλ. ότι η εργασία-ώρα ισούται με αξία). Ως εκ τούτου, μόνο η αυθαίρετη χρησιμοποίηση βίας (Φασισμός) μπορεί να δημιουργήσει δύναμη, ένα βασίλειο αυθαίρετης βίας μεταξύ εργατών και Κεφαλαίου. Το Μπαρόκ είναι η απονομιμοποίηση της αλήθειας της αξιας με την βία (αυτή είναι η εμπειρία της Autonomia στην Ιταλία της δεκαετία του 70).

 

Αυτό για το οποίο θα ήθελα πραγματικά να μιλήσω τώρα είναι η Μαλίντσε (γνωστή και ως Μαρίνα, Μαλίντζιν, Μαλινάλι), η διερμηνέας και ερωμένη του Κορτές που μετέφραζε γι’ αυτόν όταν ήθελε να μιλήσει στις γλώσσες των μεσοαμερικάνων. Γνωρίζει τον Κορτές και τον θεωρεί έναν αγγελιοφόρο του Θεού. Άλλα το ερώτημα είναι: ποιανού Θεού (του Καθολικού Θεού ή του Κετζαλκότλ); Η Μαλίντσε είναι μια προδότρια, αλλά γιατί θα πρέπει να είναι εναντίον των κονκισταδόρων; Ο κόσμος της -ο κόσμος των Αζτέκων- καταρρέει με την έλευση της Ευρωπαϊκής μεταγλώσσας. Αντιπροσωπεύει το μίγμα των πολιτισμών, την ανάδυση ενός νέου Μεξικού, μιας νέας ιστορίας ενός νέου κόσμου. Την δημιουργία μίας νέας υποκειμενικότητας, του γιού της Μάρτιν τον οποίον συλλαμβάνει με τον Κορτές, τον πρώτο μιγά. Συνειδητοποιεί ότι ο κόσμος δεν μπορεί να αλλάξει («Όχι, δεν μπορούμε!»), οπότε η πρώτη εμπειρία της Μαλίντσε είναι σημαντική. Πρέπει να γίνουμε η Μαλίντσε -έχουμε χάσει την συλλογική ψυχή μας, δεν είμαστε πλέον οι εαυτοί μας- μέσα στο πλαίσιο των άπειρων αληθειών που δημιουργεί το σημειοκεφάλαιο (η μιγαδοποίηση της γλώσσας). Η ταυτότητα μας δεν υπάρχει πλέον ιστορικά, η Ιταλία δεν υπάρχει! Η ζωή στην περιοχή έχει σβηστεί και η πολιτιστική ενέργεια δεν μπορεί να αλλάξει την πραγματικότητα. Πρέπει να ξεκινήσουμε ξανά όπως η Μαλίντσε.

 

Ερώτηση: Μήπως η αντίσταση στον σημειο-καπιταλισμό που βασίζεται στην γλώσσα, -στην πειρατεία της γλώσσας όπως θα έλεγε ο Ντελέζ- δημιουργεί ένα κενό μη-επικοινωνίας, όπως το πειρατικό ραδιόφωνο (σαν το ράδιο Alice[3]);

 

Μπεράρντι: H υποκειμενικότητα είναι δυνατή, μόνο όταν είναι δυνατή η αντίσταση, αυτό είναι το ερώτημα; Είναι μέσω της πράξης της εξόδου και της απόδρασης που αναζητούμε νέες διαδικασίες υποκειμενοποίησης, δεν απομακρυνόμαστε απλώς. Αυτό πάντως που λείπει από την πλευρά του Ντελέζ και του Γκουαταρί είναι η λέξη «κατάθλιψη». Δεν αναφέρουν ποτέ αυτή την λέξη. Αλλά στο τέλος της συνεργασίας τους, γράφουν το πανέμορφο βιβλίο «Τι είναι Φιλοσοφία;» πάνω στο θέμα της ηλικιακής γήρανσης. Αυτό είναι καλό και για κοινωνικούς αλλά και για δημογραφικούς λόγους στην Ευρώπη. Είναι το πρόβλημα της αργής ταχύτητας, της ταχύτητας της γήρανσης. Αυτή είναι η κατάθλιψη. Αυτό είναι το πολιτικό πρόβλημα του 21ου αιώνα. Η σχέση  μεταξύ της άπειρης ταχύτητας και του εγκεφάλου μας στο πεδίο του χάους.

 

Ερώτηση: Πως σχετίζεται η ιστορία της Μαλίντσε και της εμπειρίας των μιγάδων με την θεωρία του Βίρνο για την κοινωνική έξοδο;

 

Μπεράρντι: Η έξοδος είναι το σημείο της αλλαγής στην πολιτική προοπτική, σύμφωνα με τον Βίρνο. Μια νέα διαδικασία αυτονομίας, δεν υπάρχει μόνο ένας τρόπος απόδρασης. Η έξοδος της Μαλίντσε μας προσφέρει την ιδρυτική επίδραση της σύγχρονης Νότιας Αμερικής. Και αυτό η επίδραση είναι η συνύπαρξη διαφορετικών χρονικοτήτων εντός της ίδιας κοινωνικής σφαίρας (κόσμοι μέσα σε κόσμους, στο Μεξικό μπορούμε να ταξιδέψουμε από την Παλαιολιθική εποχή στον 15ο αιώνα και από κει στην μοντέρνα εποχή, στην ίδια περιοχή). Αυτό υποκρύπτει μια μεγάλη δυνατότητα. Ένα πραγματικό άπειρο χρονικοτήτων.

 

Ερώτηση: Ναι, αλλά τι γίνεται με την Ευρώπη;

 

Μπεράρντι: Ναι, η Ευρώπη ήταν μια από τις τελευταίες, μεγάλες ελπίδες του εργατισμού. Αλλά νομίζω ότι θα πρέπει να αναδιατυπώσουμε την ελπίδα μας με διαφορετικό τρόπο. Είναι ενδιαφέρον ότι ο Ντελέζ και ο Γκουαταρί ψήφισαν σε διαφορετικές κατευθύνσεις στην ερώτηση του Δημοψηφίσματος του Μάαστριχτ (ο Ντελέζ ψήφισε με ένα κομμουνιστικό «Όχι!» ενώ ο Γκουαταρί με ένα μετα-οτιδήποτε  «Ναι!»). Και οι δύο αναίρεσαν ο ένας τον άλλον στην ερώτηση σχετικά με το Ευρωπαϊκό υπερκράτος. Όμως το ζήτημα της Ελλάδας ιστορεί το Ελληνικό χρέος και το Γερμανο-Ελληνικό διάλογο. Αυτή είναι η αρχή του τέλους για την Ευρωπαϊκή οντότητα. Αυτό που διακυβεύεται είναι η οικονομική ταυτότητα του Ευρωπαϊκού κράτους. Και δεν υπάρχουν Ευρωπαίοι διανοούμενοι αυτή την στιγμή (ποιος; ο Γκλακμαν;;!!). Αυτό που απαιτείται είναι η έναρξη μιας νέας ιδέας της αυτονομίας, μια δομή ελεύθερη από την δικτατορία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

 

Ερώτηση: Είμαι ένας παλαιομοδίτης ουτοπικός σοσιαλιστής. Το αγαπημένο μου βιβλίο είναι «Η ψυχή του ανθρώπου στον σοσιαλισμό» του Όσκαρ Ουάιλντ, έχω διαβάσει Μαρκουζέ και την «Μονοδιάστατη Γυναίκα» της Νίνα Πάουερ που υποστηρίζει ότι η θηλυκότητα εγγράφεται εντός της γλώσσας. Άρα τι είναι ο σημειο-καπιταλισμός;  Ο μεταφορντισμός δίνει έμφαση στον γνωστικό εργάτη (σύμφωνα με τον Γκράμσι). Και αναφέρεστε στον Μποντριγιάρντ, άρα θα πρέπει να αγωνιζόμαστε μέσα στην εικονικότητα του υπερρεαλισμού;

Μπεράρντι: O Μποντριγιάρντ έχει ίσως γράψει υπερβολικά πολλά βιβλία, αλλά κάποιες από τις θέσεις του είναι σίγουρα κρίσιμες. Η υπερ-πραγματικότητα προσφέρει μια πιθανή είσοδο στο κάστρο του κόσμου. Ενδιαφέρομαι για αυτή την ιδέα τυχαιότητας μεταξύ χρόνου και αξίας. Ο Γκράμσι διαμόρφωσε το πλαίσιο της αλλαγής σαν κάτι που συμπεριελάμβανε διανοητική εργασία και ταξική οργάνωση. Άλλα έχει πραγματοποιηθεί μια ουσιαστική αλλαγή σε αυτό το πλαίσιο, δεν είναι πια μια διαδικασία αντανάκλασης της διανοητικής εργασίας και της τάξης. Έχει γίνει πρόβλημα ενσωμάτωσης, μια δυσκολία που παράγεται από τον πολλαπλασιασμό των προοπτικών. Είναι ακριβώς αυτό που διαφεύγει από την Γκραμσιανή άποψη, το χάσμα του χωρισμού που βιώνουμε ανάμεσα στην γλώσσα και το σώμα στην γνωστική εργασία. Μια άβυσσος αλλοτρίωσης, μια ψυχοπαθολογία. Ο Μποντριγιάρντ μας επιτρέπει να στοχαστούμε αυτόν τον χωρισμό.

 

Ερώτηση: Είμαι Μεξικανός, και χάρηκα τόσο πολύ που μιλήσατε σχετικά με την Μαλίντσε. Είναι ιθαγενής και αντιπροσωπεύει την ινδιάνικη νεωτερικότητα απομακρυνόμενη από την Ευρωπαϊκή σύλληψη της δεξιάς και της αριστεράς, χωρίς να βασίζεται στο ερώτημα της εθνότητας. Βλέπουμε αυτή την ακραία σύνδεση με την γη στην εδαφική πραγματικότητα στους Τσιάπας, επίσης στους Κοκαλέρος, τους καλλιεργητές κοκαΐνης στο Περού και στη Βολιβία. Όμως, οι Ζαπατίστας επίσης αναπτύσσουν συναισθηματική γλώσσα (Ο Λόγος μας είναι το Όπλο Μας), Ποια είναι η σύνδεση απεδαφικοποίησης και αυτής της εμπειρίας;

 

Μπεράρντι: Αυτό που είναι γοητευτικό σχετικά με το Μεξικό, είναι οι διαφορετικές χρονικότητες μέσα στο ίδιο το Μεξικό-μεταξύ των Τσιάπας και της πόλης, για παράδειγμα. Όλες αυτές οι διαφορές συνυπάρχουν πλάι-πλάι σε έναν προφανώς ενοποιημένο κόσμο, ένα μοντέλο μιας πιθανής αυτονομίας. Όχι μόνο πολιτικά με αναφορά στην εργασία, αλλά επίσης επιτρέποντας την πιθανότητα μιας ενικότητας της εμπειρίας. Δεν υπάρχει απολύτως καμιά πιθανότητα αλλαγής του κόσμου, μόνο η πιθανότητα της ενικότητας (που είναι στην πραγματικότητα το κομμουνιστικό σχέδιο). Το Μεξικό μας διδάσκει αυτό, είναι η εμπειρία των μιγάδων-μια θεραπεία της ενικότητας. Μόνο ξεχνώντας την ταυτότητα (όπως η Μαλίντσε) γίνεται ένα βήμα μπροστά. Ένα καινούργιο ξεκίνημα μετά την αποκάλυψη.

 

Ερώτηση: Τι γίνεται σχετικά με την από-αποικιακή σκέψη - η αποικιακή υποκειμενικότητα πρέπει να εξαλειφτεί; Σίγουρα, πρέπει να από-αποικήσουμε την Ευρώπη.

 

Μπεράρντι: Βλέπουμε το σχέδιο του μετα-αποικισμού να ξεκινά, αλλά στην πραγματικότητα η αποικιοποίηση δεν τελείωσε ποτέ! Δεν υπάρχει μια τελολογική γραμμικότητα, γραμμικότητα προς τα πού; Στην Λατινική/Νότια Αμερική υπάρχει μόνο μια μη-γραμμική ενικότητα, που μπορεί να είναι ατομιστική, κολεκτιβιστική ή μια διασταύρωση των δύο. Μια εντελώς καινούργια διαδικασία. Είναι σαν την Αλεπού και τα Σταφύλια-όχι δικό μου πρόβλημα.

 

Ερώτηση: Τι γίνεται σχετικά με το αίσθημα της αποκάλυψης στην ιστορία της Μαλίντσε, την κατάρρευση των Αζτέκων; Ποιος κέρδισε; Υπάρχει αυτή η ιστορία του Μοντεζούμα που παίζει ζάρια με τον Κορτές για τα πάντα, χωρίς να νοιάζεται, αφού η αυτοκρατορία του κατέρρεε. Αν θες να είσαι ένας «Μαλινσίστας» υπάρχει μια συνάφεια μεταξύ της τυχαιότητας και του οικονομικού συστήματος;

 

Μπεράρντι: Το τέλος του κόσμου είναι μια πραγματική μοναδικότητα.. Το τέλος του κόσμου είναι πάντα ενικό (μια προσωπική αποκάλυψη;). Πάντως, το δεύτερο ρεύμα της νεωτερικότητας ήταν πιο μοχθηρό, σαρκικό και σαρκώδες (9 από τους 10 Ινδιάνους σκοτώθηκαν). Αλλά ο Μάρτιν και η Μαλίντσε επιβιώσαν. Ο Μάρτιν είναι το ξεκίνημα ενός νέου κόσμου που δεν κληρονομεί τίποτα από τον πατέρα ή την μητέρα του, είναι μια καινούργια υποκειμενικότητα. Με αυτόν τον τρόπο, το μείγμα επιμειξίας δεν μπορεί να κωδικοποιηθεί με μια ή την άλλη έννοια. (σημ. του κειμένου: εδώ ο Μπεράρντι ανέφερε το βιβλίο του Serge Gruzinski “o Πόλεμος των Εικόνων» ). Για μας είναι αρχικά ένα πρόβλημα της λήθης, όχι ένα ζήτημα συμβιβασμού με τον καπιταλισμό, ο κόσμος ξεκινά με εμένα με μια μοναδική έννοια.

 

Ερώτηση: Αναφέρατε ότι το «Ναι, Μπορούμε!» ήταν ένα Φροϋδικό ολίσθημα, αλλά η ελπίδα του έχει τελειώσει; Μήπως εδώ ξεκινά η λύτρωση; Αν ναι, σε τι θα έμοιαζε η αυτόνομη ψυχή στην δουλειά;

 

Μπεράρντι: Αν εξετάσουμε το σλόγκαν «Ναι, Μπορούμε!» θα δούμε ότι αυτό μεταφράζεται σε αυτό που είναι στην πραγματικότητα μια αδυνατότητα της πολιτικής θέλησης εκ μέρους του Μπαράκ Ομπάμα (Όχι, δεν μπορούμε!). Γίνεται ένα εξωπραγματικό Φροϋδικό ολίσθημα, μια τελική διακήρυξη της πολιτικής νεωτερικότητας και της πίστης ότι η ανθρώπινη θέληση μπορεί να αλλάξει τα πράγματα. Κοιτάξτε την συγκρότηση της εξουσίας, κοιτάξτε το Αφγανιστάν, ο Ομπάμα είπε ότι θέλει να αποσυρθεί, αλλά καταλήγει στο ότι δεν μπορεί να φύγει. Θέλει να φύγει και να μείνει την ίδια στιγμή. Η συγκρότηση της εξουσίας είναι μια παγκόσμια εξουσία της Μαφίας. Απλώς κοιτάξτε την Ιταλία. Η Μαφία είναι το Ιταλικό κράτος! Δεν υπάρχει διαφορά, είναι το ίδιο πράγμα. Κάτω από μια τέτοια συγκρότηση εξουσίας ο βολονταρισμός είναι αδύνατος. Ο Μπους προετοίμασε τον ατελείωτο πόλεμο! Το σχέδιο δεν ήταν η νίκη στο Αφγανιστάν, ήταν να εξαναγκαστεί ο κόσμος σε έναν πόλεμο από τον οποίο να μην μπορεί να αποτραβηχτεί. Η ανθρώπινη διάσταση αυτού είναι η απόλυτη εξαφάνιση (η γήρανση της ανθρωπότητας). Ανίκανοι να αντιμετωπίσουμε αυτή την κατάσταση είμαστε αναγκασμένοι, σαν τον Ντέλεζ, να ζούμε σε μια απόσυρση. Πάντως ο Ντελέζ υποστηρίζει ότι η απόσυρση, μας προσφέρει την ικανότητα να ανακαλύπτουμε καινούργια όπλα. Ο Ομπάμα ξέρει ότι παίζει ένα παιχνίδι, χωρίς διέξοδο, είναι τελεσίδικο. Άρα πως είναι δυνατόν να ζήσεις σε αυτόν τον απάνθρωπο κόσμο; Μέσω της συλλογικής απόσυρσης.

 

Αλμπέρτο Τοσκάνο: Παίρνεις απλώς αυτό το ζήτημα της κατάθλιψης και την μετατρέπεις σε μια ευφορία της κατάρρευσης; Έχουν ξαναγίνει αυτές οι τοξικές συζητήσεις μέσα στην ιστορία, όπως οι αναρχικοί του 19ου αιώνα που πρότειναν μια ριζοσπαστική, εντατική και χωρική απόσυρση. Αυτή είναι μια παλιά στρατηγική, μια διάχυση χρήσιμης ενέργειας: καθένας που πάει σε μια φάρμα είναι ένας λιγότερος άνθρωπος που κάνει κάτι χρήσιμο. Δεδομένης βέβαια της έχθρας του εργατισμού προς τον Χέγκελ, η πρόταση μιας πολλαπλότητας χρονικοτήτων που κάνεις, πάσχει επίσης από μια εγελιανή τελολογία. Το παλιό μοντέλο του βιομηχανικού κόσμου ήταν ηγεμονικό, αλλά δεν ήταν ποτέ απόλυτο, αν και σίγουρα βίαιο. Η εμπειρία του Φορντισμού ήταν τόσο σημαντική ώστε το τέλος του παρουσιάζεται σαν μια κατάρρευση. Όμως, ακόμα και στο τέλος υπάρχει ακόμα πολλή βιομηχανική εκμετάλλευση (η χειρωνακτική εργασία είναι ακόμα φθηνότερη από την γνωστική εργασία). Η κατάρρευση του Φορντισμού δεν φαίνεται τόσο σαν μια κατάρρευση.

 

Μπεράρντι: Ναι, παραδέχομαι ότι υπάρχει μια εγελιανή επίδραση στην Αυτονομία. Διαβάζεις Χέγκελ όταν είσαι νέος και γίνεσαι δέσμιος για μια ζωή του Χέγκελ! Πρέπει να συμβιβάζομαι με τον Εγελιανισμό μου καθημερινά. Δυστυχώς, δεν  μπορείς να άρεις την Άρση (Aufhebung)! Θα πρέπει να πάρουμε αυτό το ερώτημα της αλλαγής παραδείγματος -αυτό το πέρασμα από το μονο-επίπεδο του Φορντισμού στην μπαρόκ πολλαπλότητα του σημειο-κεφαλαίου- πολύ σοβαρά. Θέλω να τονίσω αυτήν την έμφαση στην τυχαιότητα και την αυθαιρετότητα (τον βίαιο νόμο του ντετερμινισμού του ανθρωπίνου χρόνου). Όταν εκλείψει η αυθαίρετη βία, ο καταναγκασμός, θα υπάρξει μια μεγάλη αλλαγή. Πάντως, ο βολονταρισμός της απόφασης είναι ένα τίποτα, αφού ζούμε στο βασίλειο του μη-ντετερμινισμού.



[1] Ο Φράνκο «Μπίφο» Μπεράρντι (γεννημένος στις 2 Νοεμβρίου το 1948 στην Μπολόνια της Ιταλίας) είναι Μαρξιστής θεωρητικός και ακτιβιστής. Το κύριο μέρος της δουλειάς του αφορά την παράδοση της Αυτονομίας και επικεντρώνεται κυρίως στον ρόλο των μέσων μαζικής ενημέρωσης και την τεχνολογία της πληροφορίας στην μεταβιομηχανική κοινωνία. Έχει εκδώσει πάνω από 20 βιβλία, καθώς και μία σειρά από δοκίμια, εκθέσεις και διαλέξεις.

 

[2] Εδώ ο Μπεράρντι αναφέρεται στο ιταλικό εξωκοινοβουλευτικό κίνημα γνωστό και ως Autonomia Operaia, κίνημα που αποτελούνταν από διάφορες επαναστατικές αριστερές ομάδες που αντιτίθονταν στον ρεφορμισμό. Η Autonomia Operaia έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο αυτονομιστικό κίνημα της δεκαετίας του 70.

 

 

[3] Ο ραδιοφωνικός σταθμός Alice ήταν ένας πειρατικός σταθμός που εξέπεμπε στην Μπολόνια στα τέλη της δεκαετίας του 70. Ο σταθμός ευθυγραμμίστηκε πολιτικά με το κίνημα της Αυτονομίας και η θεματολογία του περιλάμβανε εκπομπές με θέματα από την ποίηση έως την πολιτική ανάλυση. Μεταξύ των συμμετεχόντων στον σταθμό ήταν και ο ίδιος ο Μπεράρντι.

 

ενότητες

τελευταίες μεταφράσεις

προς μετάφραση

Τα κείμενα με το προς μετάφραση είναι σε διαδικασία μετάφρασης