Κάλεσμα

Προβολή κειμένου

Ετήσια έκθεση παραβίασης των συνδικαλιστικών δικαιωμάτων: Ιράκ 2010

Σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές, το 2009, δε σημειώθηκε κάποια σημαντική αλλαγή. Οι ιρακινές αρχές συνέχισαν να παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις των συνδικάτων, ενώ επιχείρησαν, με συστηματικό τρόπο, να καταστείλουν και να επιβάλλουν κυρώσεις στις συνδικαλιστικές δραστηριότητες. Οι απεργίες και οι διαδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς ήταν πολυάριθμες. Το Νοέμβριο, ο Majeed Sahib Kareem, γραμματέας εσωτερικών υποθέσεων της Γενικής Συνομοσπονδίας Ιρακινών Εργατών (General Federation of Iraqi Workers – GFIW) βρήκε το θάνατο έπειτα από μια δολοφονική απόπειρα εναντίον του με παγιδευμένο αυτοκίνητο. Η κυβέρνηση επιχείρησε να θέσει υπό τον έλεγχό της το σωματείο των εκπαιδευτικών, ενώ αρκετοί εργαζόμενοι και συνδικαλιστές της βιομηχανίας πετρελαίου φυλακίστηκαν και υποβλήθηκαν σε ανακρίσεις. Το υπάρχον νομικό πλαίσιο δεν είναι κατάλληλο για την άσκηση συνδικαλιστικών δραστηριοτήτων και οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα στερούνται κάθε συνδικαλιστικού δικαιώματος.

 

Τα συνδικαλιστικά δικαιώματα σύμφωνα με τη νομοθεσία

Οι διατάξεις του υπάρχοντος κώδικα εργασίας που αφορούν τα συνδικαλιστικά δικαιώματα πρέπει επειγόντως να αναθεωρηθούν. Το 2007 δημοσιεύθηκε ένα προσχέδιο εργασιακού κώδικα το οποίο, παρόλο που αναγνωρίζει τα συνδικάτα, περιλαμβάνει μια σειρά από ανησυχητικές διατάξεις: αυτό το καινούργιο προσχέδιο νόμου απαγορεύει στις επιχειρήσεις –ιδίως αυτές του πετρελαιοπαραγωγικού τομέα– τη διαπραγμάτευση με τα συνδικάτα, ενώ δεν παράσχει την αρμόζουσα προστασία απέναντι στις αντισυνδικαλιστικές διακρίσεις. Βάζει, δε, όρια στην καταχρηστική εκπροσώπηση αναφορικά με τη συνδικαλιστική αναγνώριση. Οι εργασιακοί νόμοι που χρονολογούνται από την εποχή του Σαντάμ Χουσεΐν, θα παραμείνουν σε ισχύ μέχρι την υπερψήφιση του νέου εργασιακού κώδικα. Η διάταξη 150 του 1987 απαγορεύει στους εργαζόμενους των δημοσίων επιχειρήσεων να οργανωθούν και να μεταβάλλουν το καθεστώς τους, από αυτό του εργαζόμενου σε μια δημόσια επιχείρηση σε αυτό του δημοσίου υπαλλήλου, αφαιρώντας τους ταυτόχρονα το δικαίωμα του οργανώνεσθαι. Απαγορεύει επίσης στους εργαζόμενους του δημόσιου τομέα να απεργούν. Από την άλλη πλευρά, η διάταξη 8750 η οποία εισήχθη με το νέο καθεστώς του 2005 επιβάλλει αυστηρούς περιορισμούς στη συνδικαλιστική δραστηριότητα απαγορεύοντας στα συνδικάτα να δημιουργήσουν υποδομές, να εισπράττουν εισφορές και να διαθέτουν δικά τους περιουσιακά στοιχεία. Το προσχέδιο του κώδικα εργασίας αναγνωρίζει το δικαίωμα στη συλλογική διαπραγμάτευση.

 

Συμπληρωματικές πληροφορίες αναφορικά με τη νομοθεσία για τα συνδικαλιστικά δικαιώματα στην πράξη και οι παραβιάσεις του 2009

Πλαίσιο: Τον Ιούνιο, ο αμερικανικός στρατός αποσύρθηκε από τις ιρακινές πόλεις. Η αυξανόμενη σταθερότητα των 12 με 24άρων τελευταίων μηνών διακόπηκε βίαια από μια σειρά επιθέσεων με παγιδευμένα αυτοκίνητα που προκάλεσαν εκατοντάδες νεκρούς στη Βαγδάτη –ορισμένες δε εκ των επιθέσεων αυτών υπήρξαν οι πιο θανατηφόρες μετά το 2007. Ένας από τους πιο σημαίνοντες δημοσιογράφους της ιρακινής τηλεόρασης έπεσε θύμα δολοφονίας. Το περιστατικό αυτό δείχνει για ακόμα μια φορά την αποτυχία της ιρακινής κυβέρνησης να χτυπήσει την ατιμωρησία που περιβάλλει τη δολοφονία δημοσιογράφων. Υπάρχει μόνο μια επίσημα αναγνωρισμένη εθνική συνδικαλιστική ομοσπονδία: η μόνη αναγνωρισμένη εθνική συνδικαλιστική οργάνωση είναι η Γενική Συνομοσπονδία των Ιρακινών Εργατών (General Federation of Iraqi Workers – GFIW), που δημιουργήθηκε το Σεπτέμβριο του 2005 κατόπιν συγχώνευσης της Ιρακινής Συνομοσπονδίας Συνδικάτων των Εργαζομένων (Iraqi Federation of Workers’ Trade Unions – IFTU), της Γενικής Συνομοσπονδίας των Συνδικάτων (General Federation of Trade Unions – GFTU) και της Γενικής Συνομοσπονδίας των Ιρακινών Συνδικάτων (General Federation of Iraqi Trade Unions – GFITU). Η κατάσταση αυτή επιφέρει νέους περιορισμούς όσον αφορά την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι, όπως στην περίπτωση της Συνομοσπονδίας των Συμβουλίων και των Συνδικάτων των Ιρακινών Εργατών (Federation of Workers’ Councils and Unions in Iraq - FWCUI) το αίτημα για αναγνώριση της οποίας απορρίφθηκε –χωρίς να είναι η μόνη που βρίσκεται σε αυτήν την κατάσταση.

 

Εμπόδια στις εκλογές συνδικαλιστικών εκπροσώπων

 

Οι εκλογές συνδικαλιστικών εκπροσώπων είχαν προγραμματιστεί για τον Μάρτιο, δυνάμει ενός νομικού πλαισίου που κληρονομήθηκε από το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν. Ο «Νόμος 52» απαγορεύει στους εργαζόμενους του δημόσιου τομέα να δημιουργούν ή να προσχωρούν σε συνδικάτα, ενώ ο ιδιωτικός τομέας εκπροσωπείται, κατά κύριο λόγο, μόνο από έξι συνδικάτα, στα οποία επιτρέπεται να συμμετέχουν στην Συνομοσπονδία Ιρακινών Συνδικάτων (IFTU). Τα υπόλοιπα συνδικάτα που πρόσκεινται στην IFTU και όσα πρόσκεινται σε άλλες εθνικές συνδικαλιστικές ομοσπονδίες έχουν αποκλειστεί, στον ίδιο βαθμό με τις τρεις περιφέρειες του Βορείου Κουρδιστάν. Εξάλλου, η διάταξη 8750 που αμφισβητήθηκε έντονα από την εισαγωγή της τον Αύγουστο του 2005 μπλοκάρει τα περιουσιακά στοιχεία και τους οικονομικούς λογαριασμούς των συνδικάτων. Η αναθεώρηση και η πιθανή αναστολή της εφαρμογής αυτής της διάταξης δε θα μπορέσουν να επιτευχθούν παρά μόνο όταν πραγματοποιηθούν οι συνδικαλιστικές εκλογές που θα αφορούν μόνο τα συνδικάτα εκείνα που τους έχει επιτραπεί η συμμετοχή στις επίσημα αναγνωρισμένες συνδικαλιστικές εκλογές.

 

Η πλειοψηφία των εργαζομένων στερείται συνδικαλιστικών ελευθεριών

 

Δεδομένης της πρωτοκαθεδρίας του δημόσιου τομέα στο Ιράκ και του γεγονότος πως οι εργαζόμενοι του δημόσιου τομέα δεν έχουν δικαίωμα προσχώρησης σε κάποιο συνδικάτο, η πλειοψηφία των εργαζομένων στερείται του δικαιώματος του οργανώνεσθαι. Τομείς όπως αυτοί των τραπεζών, της ασφάλισης, του πετρελαίου και άλλοι ανήκουν κατά πλειοψηφία στο Κράτος, το οποίο επίσης έχει υπό την κατοχή του μεγάλο μέρος της βιομηχανίας.

 

Εκδίωξη πετρελαιεργατών λόγω του ότι διαδήλωσαν – Ανακρίσεις συνδικαλιστικών ηγετών

 

Στις 28 Ιανουαρίου, 400 περίπου εργαζόμενοι και υπάλληλοι της εταιρείας πετροχημικών βιομηχανιών του Κράτους προέβησαν σε μια ειρηνική διαδήλωση με σκοπό να απαιτήσουν την καταβολή μισθών που τους οφείλονταν εδώ και τρεις μήνες καθώς και την καταβολή νόμιμων επιδομάτων. Ο γενικός διευθυντής της εταιρείας ζήτησε μια συμπληρωματική διορία προκειμένου να εξετάσει τα αιτήματα. Κατά το μεσοδιάστημα αυτό, οι εργαζόμενοι περικυκλώθηκαν από στρατιώτες και πληροφορήθηκαν πως η επιχείρηση αρνείται να διαπραγματευτεί μαζί τους και πως αν θέλουν να συζητήσουν τότε να το κάνουν με τους στρατιωτικούς.

 

Η συνέντευξη μεταξύ της διαπραγματευτικής ομάδας και του αρχηγού των στρατιωτικών επιχειρήσεων βιντεοσκοπήθηκε. Παρόλα αυτά, ο στρατός προανήγγειλε πως τα αιτήματα των εργαζομένων θα ικανοποιηθούν –την επομένη καταβλήθηκαν τα οφειλόμενα ποσά στους εργαζομένους. Εντούτοις, στη συνέχεια, η διεύθυνση απέστειλε ένα γράμμα στο Υπουργείο βιομηχανίας και ορυκτών ζητώντας επίμονα να επιβληθούν κυρώσεις σε κάθε έναν από τους 40 εργαζομένους που θεωρήθηκαν υποκινητές της συλλογικής δράσης. Στις 2 Φεβρουαρίου, ανακρίθηκαν τέσσερις συνδικαλιστές. Σε έναν από τους συνδικαλιστές, τον Kareem Johi Sahan, προσέβαλαν μονομερώς τη σύμβασή του για έξι μήνες, ενώ του επιβλήθηκε και μείωση μισθού. Τον Μάιο του 2009, ο νέος υπεύθυνος για τη διοίκηση της επιχείρησης χρησιμοποίησε εναντίον του Mohammed Zaki Ibrahim, προέδρου του Συνδικάτου των εργαζομένων στην πετροχημική βιομηχανία της Βασόρα, αντίποινα –προτού ασκηθούν αστυνομικές διώξεις εναντίον του. Η αστυνομία κατηγόρησε τον Zaki για «παράνομες» συνδικαλιστικές δραστηριότητες και τον χαρακτήρισε απειλή για την εθνική οικονομία του Ιράκ. Μια εγκύκλιος που δημοσιεύτηκε στις 23 Αυγούστου από τον υπουργό πετρελαίου, Hussain Al-Shahristani, έδινε εντολή, ως αντίποινα για τις συνδικαλιστικές τους δραστηριότητες, για αντικατάσταση των τεσσάρων συνδικαλιστικών ηγετών που απασχολούνταν στους κόλπους της εταιρείας γεώτρησης πετρελαίου Southern Oil Company.

 

Σύλληψη του προέδρου του συνδικάτου των εργατών γης που πρόσκειται στο FWCUI

 

Στις 25 Φεβρουαρίου, ο Himyar Salih Iqaal πρόεδρος του συνδικάτου των εργατών γης που πρόσκειται στο FWCUI συνελήφθη έπειτα από έφοδο ένοπλων δυνάμεων στο σπίτι του. Σύμφωνα με την οικογένειά του, οπλισμένοι άνδρες που εμφανισιακά έμοιαζαν με τις «πολιτοφυλακές επέμβασης» του Al-Tawari, εισέβαλαν στο σπίτι του με στρατιωτικά οχήματα χωρίς την παραμικρή εξήγηση για τα κίνητρα της εισβολής τους. Λίγο πρωτύτερα, ο Himyar είχε οριστεί επικεφαλής του συνδικάτου των εργατών γης μετά το πέρας της αναδιανομής στους εργαζόμενους κτημάτων που είχαν κατασχεθεί από τις ημι-φεουδαρχικές πολιτοφυλκές, που αξιοποίησαν την εξουσία τους προκειμένου να κατάσχουν τεράστιες εκτάσεις γης στο νότιο Ιράκ. Το συνδικάτο είχε πειστεί πως αυτή η «σύλληψη» συνιστά μια πράξη αντιποίνων από την πλευρά των εν λόγω πολιτοφυλακών. Μετά από τρεις μήνες παράνομης κράτησης, ο Himyar Salih αφέθηκε ελεύθερος στις 5 Μαΐου, έπειτα από έλλειψη αποδεικτικών στοιχείων που να αποδεικνύουν πως αποτελεί δήθεν αρχηγός της «τρομοκρατίας», όπως είχε κατηγορηθεί.

 

Ανάμιξη της κυβέρνησης στις εκλογές συνδικαλιστικών εκπροσώπων

Το ιρακινό συνδικάτο των δασκάλων (Iraqi Teachers Unions – ITU) ανήγγειλε την ίδρυση ενός νέου επίσημου οργάνου με αρμοδιότητες από την κυβέρνηση, που της επιτρέπει να αναλαμβάνει τον έλεγχο του συνδικάτου, των μητρώων και της ιδιοκτησίας του. Εκτός από αυτό, η κυβέρνηση έφτιαξε τα αποτελέσματα των πρόσφατων εκλογών των συνδικαλιστικών εκπροσώπων καταρτώντας λίστες με άτομα που πρέπει να περιλαμβάνει η συνδικαλιστική επιτροπή. Παραβλέποντας τις διαμαρτυρίες των συνδικάτων, η κυβέρνηση δήλωσε πως το συνδικάτο πρέπει να διενεργήσει καινούργιες εκλογές και πως οι προηγούμενοι εκλεγμένοι εκπρόσωποι δεν έχουν το δικαίωμα να παρασταθούν σ’ αυτές. Το ITU έχει ήδη διοργανώσει δυο διασκέψεις εθνικής εμβέλειας το 2003, καθώς και μια έκτακτη διάσκεψη στα τέλη του 2007, που οδήγησε στην εκλογή νέου προέδρου του Jasim Al-Lami. Αντιδρώντας στην ανάμιξη της κυβέρνησης στις εσωτερικές υποθέσεις του ITU, το συνδικάτο αρνήθηκε να αποδεχτεί τη διενέργεια νέων εκλογών, παρά μόνο αν η διεύθυνση εκλεγεί από μια ανοιχτή εθνική διάσκεψη που θα έχει διοργανωθεί από το ITU. Το ITU διοργάνωσε μια εθνική κινητοποίηση στο κέντρο της Βαγδάτης στις 21 Μαρτίου, αλλά η διαδήλωσε διακόπηκε από τις ιρακινές δυνάμεις ασφάλειας. Μια δεύτερη μαζική διαδήλωση κινητοποίησε 500 άτομα στις 28 Μαρτίου.

 

Μετάθεση μιας γνωστής συνδικαλίστριας έπειτα από απεργιακή κινητοποίηση

Η διεύθυνση της General Company for Leather Industries (GCLI) μετάθεσε τη διακεκριμένη στρατευμένη αγωνίστρια Sawsan Mahmoud σε άλλο εργοστάσιο. Αυτή η μετάθεση πραγματοποιείται έπειτα από τη συμμετοχή της Sawsan Mahmoud ως επικεφαλής μιας οργανωμένης συλλογικής δράσης τον Απρίλιο, που αφορούσε τη μη πληρωμή οφειλόμενων μισθών. Η διεύθυνση της επιχείρησης, με τη συνέργια του υπουργείου βιομηχανίας και ορυκτών, μετάθεσε τη στρατευμένη συνδικαλίστρια στην επιχείρηση Elez, που αποτελεί παράρτημα του υπουργείου. Η Sawsan ενημέρωσε το υπουργείο για την απόφαση αυτή. Το υπουργείο ζήτησε εξηγήσεις για τους λόγους της μετάθεσης. Η επιχείρηση επικαλέστηκε τη συμμετοχή της στην απεργία και το γεγονός ότι προέτρεψε τους εργαζόμενους να απεργήσουν. Ταυτόχρονα, η επιχείρηση προέβη στη μετάθεση έξι ακόμα εργαζομένων για τους ίδιους λόγους.

 

Ένας συνδικαλιστής που μετατέθηκε και απειλήθηκε

Στις 16 Απριλίου ο Naji Zyara Nasir, εργαζόμενος και στρατευμένος συνδικαλιστής της Southern Gas Company της Βασόρα υπέστη λεκτικούς και σωματικούς προπηλακισμούς από τους φύλακες της εταιρίας. Τρεις μέρες αργότερα έλαβε ένα υπόμνημα που έφερε την υπογραφή του αντιπροέδρου πετρελαίου (MOL), που τον πληροφορούσε για τη μετάθεσή του στην εταιρεία διύλισης πετρελαίου Al Dora της Βαγδάτης –στην οποία θα κινδύνευε, εκτός των απειλών κατά της ασφάλειάς του, και η ζωή του. Η Ιρακινή Συνομοσπονδία Συνδικάτων Πετρελαίου (Iraqi Federation of Oil Unions – IFOU) εκτιμά πως παρατηρείται μια ολοένα και αυξανόμενη προσφυγή των πετρελαιοβιομηχανιών στην εκδίωξη και την απειλή μεταθέσεων των στρατευμένων συνδικαλιστών προς επικίνδυνες ζώνες ή περιοχές με διαφορετική φυλετική σύνθεση. Το IFOU ερευνά αυτή τη στιγμή μια παρόμοια υπόθεση στους κόλπους της Southern Gas Company, μιας εταιρείας που επελέγη λόγω προς επένδυση από τη SHELL.

 

Συνδικαλιστές που μετατέθηκαν έπειτα από καθοδήγηση απεργιών

H Συνομοσπονδία Συμβουλίων και Συνδικάτων των Ιρακινών Εργατών (Federation of Workers’ Councils and Unions in Iraq - FWCUI) δημοσίευσε στις 31 Οκτωβρίου μια διακήρυξη στην οποία σημείωνε πως δυο εργαζόμενοι του υπουργείου βιομηχανίας (ο Salim Kadhim και ο Hatem Mindeel) μετατέθηκαν από τις επιχείρησή τους (την επιχείρηση Al Zawraa της Ζαφαρανίγια της Βαγδάτης) προς μια αυτοκινητοβιομηχανία νότια της Βαγδάτης. Το μέτρο αυτό πάρθηκε σαν αντίποινα για τη διοργάνωση από τους ίδιους πολλών διαδηλώσεων και διεκδικήσεων σχετικών με τα δικαιώματα των εργαζομένων που υπέβαλαν στη διεύθυνση της επιχείρησης, στους κόλπους της οποίας είχαν εκλεγεί μέλη του συμβουλίου.

 

Οι δυνάμεις της τάξης ανοίγουν πυρ εναντίον ειρηνικών διαδηλωτών

Στις 6 Οκτωβρίου, οι δυνάμεις της τάξης άνοιξαν πυρ εναντίον διαδήλωσης 2.000 εργαζομένων στη Βαγδάτη. Πολλοί ήταν οι διαδηλωτές εκείνοι που χτυπήθηκαν από τις σφαίρες από καουτσούκ. Τέσσερις εξ’ αυτών ξυλοκοπήθηκαν προτού συλληφθούν. Τα ονόματά τους: οι Thamir Hameed και Muhammad Khangar, εργαζόμενοι σε εργοστάσιο μπαταριών, ο Muhammad Khamees, εργαζόμενος σε υποσταθμό ηλεκτρικής ενέργειας και ο Munadhil Attia εργαζόμενος στη δερματοποιία. Οι συμμετέχοντες στην πορεία είχαν ζητήσει προηγουμένως και είχαν λάβει άδεια για την πραγματοποίηση της διαδήλωσης, που αφορούσε τους μισθούς, τις κοινωνικές παροχές καθώς και τις απολύσεις εργαζομένων για πολιτικούς λόγους υπό το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν.

 

Μια πετυχημένη απεργία – Συμπαθούντες που τους απαγορεύτηκε να συμμετάσχουν στη δράση

Το Νοέμβριο, με την ολοκλήρωση 6 εβδομάδων απεργίας, οι εργαζόμενοι στη δερματοποιία πέτυχαν τη δέσμευση των αρχών για την παροχή της αποπληρωμής του συνόλου των κοινωνικών παροχών και των καθυστερημένων μισθών που τους οφείλονταν. Αυτή η απεργία εγγράφεται πλέον ανάμεσα στις πιο μακρόχρονες συλλογικές δράσεις στην ιστορία του ιρακινού συνδικαλιστικού κινήματος. H Συνομοσπονδία Συμβουλίων και Συνδικάτων των Ιρακινών Εργατών (Federation of Workers’ Councils and Unions in Iraq - FWCUI) απηύθυνε έκκληση υπέρ της επέκτασης των απεργιακών δράσεων στο σύνολο του βιομηχανικού τομέα. Ένα κομμάτι εργαζομένων στη βιομηχανία βάμβακος σχεδίαζε να αναλάβει δράση, εντούτοις η κινητοποίησή του παρεμποδίστηκε από τους εργοδότες. Οι εργαζόμενοι ενός εργοστασίου παρασκευής ηλεκτρικών λαμπτήρων και μπαταριών απηύθυναν έκκληση για απεργία αλληλεγγύης κατά τη στιγμή όπου η διεύθυνση έκανε αποδεκτά τα αιτήματα των εργαζομένων.

 

Δολοφονία ενός γνωστού συνδικαλιστή

Ο Majeed Sahib Kareem, γραμματέας εσωτερικών υποθέσεων της Γενικής Συνομοσπονδίας Ιρακινών Εργατών (General Federation of Iraqi Workers – GFIW) δολοφονήθηκε στις 26 Νοεμβρίου. Μετά το GFIW, ο Majeed, που έπαιζε πρωτεύοντα ρόλο στην οργάνωση των εργαζομένων του δημόσιου τομέα, σκοτώθηκε έπειτα από έκρηξη ενός παγιδευμένου δέματος που είχε τοποθετηθεί στο αυτοκίνητό του. Αυτή η δολοφονία συνέβη μερικές βδομάδες μετά την επίθεση της 1ης Νοεμβρίου κατά την οποία η συνδικαλίστρια Maysoon Saheb τραυματίστηκε σοβαρά. Μετά από τον τραυματισμό αυτό και τα δυο της πόδια έπρεπε να ακρωτηριαστούν. Η Maysoon δούλευε για πολλά χρόνια στην υπηρεσία των αγροτικών συνδικάτων της Καρμπάλα.

http://www.solidariteirak.org/

ενότητες

τελευταίες μεταφράσεις

προς μετάφραση

Τα κείμενα με το προς μετάφραση είναι σε διαδικασία μετάφρασης